Vijf Recensies

  • 8 min.
  • Recensie
  • Recensies

Gezonde verbeelding
Geleide visualisatie bij chemotherapie (CD)
Een uitgave van Elsevier Gezondheidszorg en Van Praag Instituut
Auteur: Martine Busch
ISBN 9789035229167 /2007/1e versie
Prijs: € 17,95
Te bestellen bij www.elseviergezondheidszorg.nl of via telefoon 0314 - 358358

‘Voel de kracht die de afweercellen hebben, voel de energie waarmee ze hun werk doen, als je het prettig vindt, kun je ze je waardering laten blijken, ze toespreken, laten weten hoezeer je ze steunt, dat je achter ze staat.’

Bovenstaand citaat is een stukje uit een visualisatieoefening van de CD ‘Geleide visualisatie bij chemotherapie’. In deze oefening wordt de geest gestimuleerd om een beeld te vormen van de werking van de chemokuur in het lichaam. Visualisaties, als deze, kunnen de reguliere zorg ondersteunen, niet vervangen. Het gebruik van complementaire zorg, ook wel ‘complementary and alternative medicine’ (CAM) genoemd, door mensen met kanker, is de afgelopen decennia, gestegen van 15 naar 30% . Steeds meer zorgverleners passen complementaire zorg toe en laten zich scholen in complementaire interventies.
Op de CD, de derde uit de reeks ‘Gezonde Verbeelding’, worden de visualisatieoefeningen ondersteund met muziek. Muziek kan een andere werkelijkheid creëren, gevoelens losmaken en associaties oproepen. De ‘exotische’ instrumenten die gebruikt worden voor de muziek, zoals een tres, een cimbaal, de gamelan en een charango, maken het eenvoudiger om je een bijzondere, fijne plek voor te stellen.

De CD begint met een korte inleiding en uitleg van de visualisatieoefeningen. Na de ontspanningsoefening van ruim 10 minuten, volgen de drie visualisatieoefeningen. De eerste visualisatieoefening dient als voorbereiding op de behandeling. De tweede oefening kan als ondersteuning worden gebruikt tijdens de chemokuur. De angsten en negatieve gedachten die men heeft, worden vervangen door positieve beelden. Tot slot is de derde oefening er op gericht om het herstel van het lichaam te bevorderen, op het ontdekken en aanspreken van je innerlijke krachtbronnen.
Elke oefening begint met ontspanning, dat langzaam overgaat in een verbeelding en waar je enige tijd in verblijft. Na iedere verbeelding wordt je voorzichtig voorbereid op de terugkomst. De auteur vertelt, leidt je door de oefening, met de muziek zacht op de achtergrond. Je verbeeldt je dat je op een heerlijke plek bent, jouw plek, waar je tot rust kunt komen, je er helemaal in kunt verplaatsen en waar je nieuwe energie kunt halen. Of je bent in je lichaam, je ‘voelt’ hoe je lichaam reageert op de medicijnen, hoe de medicijnen hun positieve werking doen. In de laatste oefening loop je door een bos, kijk je naar de toekomst en ontdek je je eigen krachtbronnen.

De oefeningen zijn niet te lang, duren ongeveer 10 tot 20 minuten, en kunnen makkelijk tussendoor worden gedaan. Een deel van de tekst richt zich specifiek op kanker en de chemokuur, maar het is redelijk eenvoudig om zich andere dingen of woorden voor te stellen. Het is niet noodzakelijk om alle vier de oefeningen te doen. Men kan bijvoorbeeld alleen de ontspanningsoefening doen.
De stem van de auteur is duidelijk en plezierig om naar te luisteren. De muziek is prettig, alhoewel wat eentonig (misschien noodzakelijk), en zou, op de momenten dat de stem enige tijd afwezig is, wat meer op de voorgrond mogen treden.
Visualisatieoefeningen kunnen helpen om te ontspannen, bij het verminderen van angst en bij het vergroten van het zelfvertrouwen. Het is bekend dat complementaire interventies, zoals deze visualisatieoefeningen, kunnen worden toegepast om het zelfhelend vermogen van patiënten te ondersteunen, te stimuleren of te activeren, waardoor ze het welbevinden kunnen (her)winnen. Het is daarom behalve voor de doelgroep, kankerpatiënten die een chemokuur moeten ondergaan, ook geschikt voor chronisch zieken en personen met andere levensbedreigende aandoeningen. Er is wel discipline voor nodig. Want ook op momenten dat men zich naar voelt of te moe en men er eigenlijk geen zin in heeft, kan het juist nodig zijn om de oefening wel te doen.
Het doen van deze oefeningen, of een enkele ervan, kan ook helpen in tijden van stress en/of overmatige werkdruk. Net als yoga, kunnen ze helpen om even tot je zelf te komen.
En, heeft niet iedereen zulke momenten?

Annette van Liere

Medische missers: en hoe die voorkomen hadden kunnen worden
Auteur: Ton van Dijk
Uitgever: Nijgh & van Ditmar
ISBN 978 90 388 9034 0
Pag.: 320
Prijs: € 19,90

Jaarlijks overlijden naar schatting alleen al in ziekenhuizen 1700 patiënten door medische fouten. Over de gehele gezondheidszorg lopen schattingen over het aantal doden door medische missers uiteen tussen de 5000 en 8000. Daarnaast lopen ieder jaar circa 30.000 mensen onnodig letsel op door fouten tijdens behandeling. Hoe ontstaan nu die fouten en hoe zijn de reacties van de medici en de gedupeerden daarop?
Research journalist Ton van Dijk dook in de medische wereld en woonde veel zittingen bij van medische tuchtcolleges. Hij vond en sprak bovendien slachtoffers die niet de weg naar de rechter maakten. Van Dijk werkte samen met de internist professor doctor Peter Pop, die alle casussen beoordeelde en van commentaar voorzag, onder meer tot doel om de beschreven missers in de toekomst te vermijden. De vraag die opkomt, willen en kunnen slachtoffers van medisch falen wel praten over wat hen overkomen is of over het verlies van een dierbare? Het blijkt dat bijna iedereen dat wil. En wat daarbij opvalt, is dat vrijwel alle nabestaanden en slachtoffers die aan het woord komen een stevige portie verbittering opgelopen hebben. Bij veel missers moet je constateren dat er te vaak teveel verschillende artsen en verpleegkundigen aan bed verschenen. “Was de hoofdzuster er nog maar” is de verzuchting van een klachtenfunctionaris in het boek. Medische behandelingen zijn in dit tijdsbestek wel veel complexer geworden. Maar de behandelingen gaan over veel meer schijven, waardoor er eerder iets mis kan gaan. Saillant is dat in zeer veel casussen er ergens iets mis ging in de communicatie. Geen goede uitleg over een behandeling of over alternatieven. Geen of te weinig overleg tussen artsen onderling. Geen nabespreking, geen contact na de ingreep. En als er dan een vermoeden van een fout bestond, geen openheid maar afweer. Waarom wordt er zo slecht geluisterd naar cliënten en patiënten? De verhalen rond medische missers maken ook duidelijk dat ons systeem oneerlijk is. Patiënt of nabestaande is de onderliggende partij tegen ziekenhuis en verzekeraar. Daar ligt de kennis, zij hebben de beter gespecialiseerde advocaten. Voor een patiënt is een fout moeilijk te bewijzen. Internet heeft daarin ogenschijnlijk voor een doorbraak gezorgd, veel is terug te vinden.
De beschrijvingen van de missers maken duidelijk dat er in de ingewikkelde gezondheidszorg te veel onnodige fouten worden gemaakt. Nog scherpere monitoring, preciezer naleven van protocollen, uitgebreidere diagnose kan het aantal onnodige sterfgevallen verminderen,
Medische missers is niet alleen een aangrijpend, soms huiveringwekkend boek over wat mensen is overkomen, maar het houdt ook de gezondheidszorg een kritische spiegel voor. Laten we hopen dat het zal leiden tot gewenste verbeteringen.

Othmar van Hanxleden

Beter nu; breng mindfulness in je leven
Auteur: Rob Brandsma
Uitgever: Scriptum Psychologie www.scriptum.nl
ISBN: 978 90 5594 558 0
pag.: 147
Prijs: € 16,00

Mindfulness gaat over de kunst om aanwezig te zijn in het hier en nu - de plaats waar het leven zich afspeelt. Met mindfulness ga je in op de ervaring van het huidige moment. Je leeft intenser. De vaardigheid mindfulness is te oefenen. Dat maakt dit boekje duidelijk. Dat je, door bewust met je aandacht om te gaan, telkens kunt terugschakelen naar het hier en nu. Je neemt daarbij afstand van de spinsels in je hoofd. Je maakt keuzes in plaats van automatisch te reageren. Hij beschrijft op inspirerende wijze, gelardeerd met veel voorbeelden hoe het komt dat je afdwaalt uit het hier en nu. En hoe het voelt om in de greep van denken en doen te leven. Hij biedt veel treffende alternatieven om te leven vanuit zijn. En hij geeft tevens tips om je leven anders te organiseren. Een verfrissend boek. Een aanrader onder de kerstboom. De ontvanger zal je er dankbaar voor zijn.

Jan Mistrate Haarhuis

Altijd is kortjakje ziek. Honderd jaar gezondheidszorg. Auteurs: Ellen Boonstra-de Jong en Anne Jongstra Uitgever: Scriptum publishers
ISBN: 978 90 5594 545 0
Prijs: € 16,-

Het is heel gebruikelijk om de geschiedenis van een vakgebied, een nutsvoorziening of een bepaalde periode te beschrijven en te documenteren. De auteurs Boonstra-de Jong & Jongstra zijn erin geslaagd om een overzichtelijke reportage te maken van de ontwikkelingen in de gezondheidszorg. Voor veel oudere docenten een ‘Aha-Erlebnis’. De reportage is opgebouwd uit een aantal thema’s. Bijvoorbeeld: besmettelijke ziekten, volksziekten, voorkomen is beter dan genezen, huisarts en specialist, eerste hulp en ziekenvervoer, dokters en verpleegsters, rust, reinheid, regelmaat, jong en oud, pillen en poeders, het mes erin…, en de techniek. Het boekje start met de periode rond 1900; de periode waarin de geschoolde verpleegsters hun intrede doen; huisartsen bemoeien zich in het ziekenhuis met de behandeling van opgenomen patiënten; wat later krijgt het ziekenhuis de beschikking over een operatiekamer, een aparte kinderafdeling, badkamers en een heuse wachtruimte. Na de Tweede Wereldoorlog verandert onder invloed van allerlei technologische ontwikkelingen de gezondheidszorg! Met als gevolg dat de huisartsen uit de ziekenhuizen verdwijnen, de verpleegsters minder zeggenschap krijgen over hun werk en medische specialisten en managers het ziekenhuis gaan bemensen. De reportage van beide auteurs laat de lezer op speelse manier kennismaken met de wijze waarop in het verleden binnen de gezondheidszorg werd gewerkt. Voor jongeren (studenten gezondheidszorg) nieuw en voor ouderen (docenten in het gezondheidszorgonderwijs) een feest van herkenning.

Wilma Ribbens

Jaarboek werknemers in de zorg.
Een uitgave van ABVAKABO-FNV
ISBN 978-90-72166 -18-0
e-mail: post@abvakabo.nl

Het ‘Jaarboek werknemers in de zorg’ biedt brede niet-specialistische informatie over ontwikkelingen in de zorg. Het jaarboek behandelt onder andere arbeidsomstandigheden/arbeidsvoorwaarden, opleidingen, ziekteverzuim, wetgeving, financiering van de zorg, arbeidsmarkt, pensioenvoorziening en - als belangrijk onderdeel - beroepsinhoudelijke ontwikkelingen. Tevens treft u in het boek de vertaling van resultaten van onderzoeken, studies, rapporten etc., uitgebracht door de sectorfondsen, werkgevers- en werknemersorganisaties, zorginstituten en overheidsorganen. Het jaarboek is niet specialistisch en richt zich tot de niet-medische werkers in de zorg, met name verpleegkundigen en verzorgenden. Het jaarboek verschijnt jaarlijks sinds 1996. Een zeer handige en onmisbare informatiebron.

Jan Mistrate Haarhuis

4UZelfregie. Op eigen kracht examen halen.
Marijke Lingsma, Dewi van Harte en Django Eijgensteijn
Uitgeverij Nelissen Soest
ISBN 978 90 244 1700 1
Prijs: € 9,50

Hoe motiveer je studenten om hun diploma te halen? Pas de 4UZelfregie-methode toe, hetgeen betekent dat de student hoofdrolspeler en regisseur is van zijn gedrag. Dit boekje is geschikt voor alle voortijdige schoolverlaters in het onderwijs en voor studenten die regie voeren op hun persoonlijke processen. Het boekje draagt bij om opnieuw energie te krijgen en vervolgens greep op je studieresultaten. Rudi Hofman, docent van het jaar in 2006, schreef het voorwoord en is van mening dat dit boekje ook geschikt is voor (aankomende) docenten.
Tip: geef iedere potentiële uitvaller dit boekje gratis mee en bespreek als studieloopbaanbegeleider de 4UZelfregie-methode tijdens het exitgesprek van de student.

Henk Ritzen